Asi Nehri’nin Akdeniz’e doğru yolculuğunun son duraklarından biri olan Samandağ’ın Çöğürlü Mahallesi’nin 25 yıldır devam eden, bitmeyen ama bitmek zorunda olan bir çilesi var; Gür-Kal İnşaat’a ait Kalker Ocağı Kırma ve Eleme Tesisi Hazır Beton Tesisi, hem nehrin ekosistemini, hem mahalle sakinlerinin sağlıklı yaşam haklarını yok sayarak faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor olmasının yarattığı bir çile, bir ekokırım süreci bu.
Gür-Kal İnşaat’a ait beton santralinin yıllardır ortaya çıkardığı can ve mal güvenliği sorunları, son zamanlarda işletmenin faaliyetlerini Asi Nehri’nin yatağını da kapsayacak biçimde genişletmesi, mahalle halkının aşama hakkını, mülkiyet hakkını tehdit ve tehlike altına sokmaktadır. Pasa sahasının ASİ nehrinin sınırları içine doğru kaydırılması mahalle halkının can ve mal güvenliğini tehdit etmekle kalmadığı gibi aynı zamanda işletmede çalışanların da can güvenliğini tehlikeye sokmaktadır.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 16/Ocak/2025 tarihli yazısında, işletmenin bölgede hava, gürültü, ısı kalitesini bozduğu, Asi Nehri’nin yatağının giderek daralmasıyla sel, taşkın gibi risklerin kapsamının ve etkisinin artmasının, telafi edilmesi imkânsız zararların ortaya çıkmasına yol açacak boyuta geldiği belirtilmiştir. Mahalle sakinlerinin DSİ’ nin bu raporuna dayanarak MAPEG’e 17.9.2025 günü yaptıkları başvuru zımnen reddedilmiştir.
Diğer yandan DSİ’nin, şirketin Asi Nehri’nin doğal yatağını daraltarak hem çevresel felaket riskini artırdığı hem de bölgenin ekosistemine ciddi zararlara neden olduğunu bildiren raporuna rağmen Gür-Kal İnşaat’a ait taş ocağına Hatay Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından üç hafta gibi ivedi bir hızla kapasite artış izni verilmiştir.
Anayasamızın doğayı ve sağlıklı yaşam hakkını koruyan 56. Ve 63. maddelerine rağmen ısrarla ve insafsızca çalışmaya devam eden beton santraline karşı yıllarca mücadele eden yöre halkı ve Çöğürlü Mahallesi Muhtar’ı Kıymet Doğru, açtıkları üç davayla;
1- DSİ raporuyla ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle beton santralinin faaliyetlerine son vermesini, işletme ruhsatının iptal edilmesi için yapılan idari başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptaline ve beton santralinin ruhsatının iptaline karar verilmesini,
2- Kapasite artışı için halkın katılımı toplantısı yapılmadan bir haftada çıkarılan ÇED Olumlu Kararının iptalini,
3- Çevre Kanunu 9. maddesine göre ASİ nehri dere yatağının işletme tarafından eski haline getirilmesini talep etmektedir.
Bu davalar sürerken ve Hatay İdare Mahkemelerine yapılan yürütmeyi durdurma talebi için mahalle halkı ivedilikle yanıt beklerken, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından geçen sene ekim ayında belirtilen 8 saatlik tek vardiya çalışma süresinin Samandağ Kaymakamlığı’ndan 5 Mart 2026 tarihinde gelen yazı ile 07-23.00 arasında iki vardiya olarak artırılmış olmasını üzülerek ve şaşkınlıkla öğrenmiş bulunuyoruz.
Proje kapsamındaki faaliyetlerin, yeraltı ve yer üstü su kaynaklarını olumsuz olarak etkilemesine rağmen ÇED olumlu kararı verilen projenin işletilmesi halinde verilen zararın telafisi imkansız bir hal alacağı, bölgenin fauna ve florasına, biyoçeşitliliğine zarar vereceği, tarımsal ve hayvancılık faaliyetlerini ve kültürel mirası son derece olumsuz etkileyeceği açıktır. Yapılması planlanan kapasite artışı nedeniyle; pasa depolama alanı olarak kullanılan Asi Nehri’nin yatağı giderek daralacak, canlılığı, ekosistemi yok olacak, sel ve taşkın riskleri artacaktır.
25 yıl önce ÇED gerekli değildir denilerek açılan, Asi Nehri’nin ve yöre halkının sağlıklı yaşam hakkını ihlal ederek, kontrolsüz ve denetimsiz bir şekilde çalışmalarını sürdüren Gür-Kal İnşaat’a ait Kalker Ocağı Kırma, Eleme ve Hazır Beton Tesisi’nin faaliyetlerinin ivedilikle sonlandırılmasını, Asi Nehri’nin yatağının şirket tarafından eski haline döndürülmesinin sağlanmasını talep ediyoruz.
Çöğürlü Mahallesi’nin kendi yaşamları kadar yaşam kaynakları olan Asi nehri için, bölgedeki zengin biyoçeşitliliği korumak için verdikleri mücadelede yalnız olmadıklarını, dava süreçlerinin takipçisi olacağımızı kamuoyu ile paylaşmayı bir görev biliyoruz.
Açık Depo Gönüllüleri
Agrida Tarım ve Dayanışma Derneği
Antakya Çevre Koruma Derneği
Antalya Kadın Danışma Merkezi ve Dayanışma Derneği
Beytna Kolektif
Büyük Menderes İnisiyatifi (BMİ)
CHP Sarıyer Kent Çevre Doğa Komisyonu
Çukuravo Ekoloji İklim Hafıza Derneği
Dem Parti Ekoloji, Tarım ve Hayvan Hakları Komisyonu ve il ekoloji komisyonları
Doğa için Sanat Derneği
Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP)
Ekoloji Birliği
Ekoloj Birliği Kadın Meclisi
Emekliler Dayanışma Sendikası
Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Çalışma Grubu
Güney Marmara Adaları Platformu
Hatay Hayat Ağacı Platformu
Hatay Kadın Dayanışması
İklim Adaleti Koalisyonu
İnsan Hakları Derneği Hatay Şubesi
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği
Körfez Bağımsız Kadın Dayanışması
Küresel Eşitlik ve Kapsayıcılık Ağı Derneği
Polen Ekoloji Kolektifi
Su Politikaları Derneği
Şanlıurfa Yaşamevi Kadın Dayanışma Derneği
Yeşil Sol Parti Ekoloji Meclisi